News
5/4/2015  
Goherşad camii avlusu

 
Goherşad camii avlusu

Kutsal Rezevi türbenin en muhteşem binalarından biri, Timuriler döenminde ve kameri 9. Yüzyılda inşa edilen Goherşad camiidir. Bu tarihi muhteşem bina kutsal Rezevi türbenin güneyinde yer alıyor ve Dar-ül Siyade ve Dar-ül Hifaz revaklarına uzanıyor.
Goherşad camii Timuri Şahroh kralın eşi ve kral Kıyaseddin Tarhan’ın kızı Goherşad sultanın emri üzerine miladi 1418’te İranlı ünlü mimar Kıvameddin Şirazi tarafından ve Timuri dönemine ait mimari tarzı ile inşa edildi.
Goherşad camiinin fayans işlemeleri Timuri çağının en önemli şaheserlerinden biridir. Caminin ve minarelerinin kubbe şeklinde çatıları, kendine özgü süslemeleri ve mukarnes tarzı ve türlü motifleri ve duvarların üzerinde kireç zeminde kabartma yazılar ve Timuri döneminin emsalsiz muarrak işlemeleri camiye eşine ender rastlanan güzel görüntü kazandırmıştır. Bu tarihi bina İran mimari sanatının en mükemmel örneklerinden biridir ve geleneksel mimarinin tüm özelliklerini bir arada barındırır. Caminin özellikle Maksure adı ile anılan Güney eyvanı 500 metrekarelik alanı, 37 metre boyu ve 25.5 metre yüksekliği ile caminin en muhteşem eyvanlarından biri sayılır.
Caminin dört bir yanı en nefis muarrak fayanslarla süslenmiş ve tüm duvarlarında ve odalarında Allah tealanın adları, Kur'an'ı Kerim ayetleri ve bazıları cami ile ilgili olan hadisler göze çarpmaktadır.
Timuri döneminin en güzel Süls yazarlarından biri olan Goherşad sultanın oğlu Baysüngür’ün emsalsiz tarihi kitabesi Maksure eyvanının tam ön tarafından en güzel Süls hattı ile ziyaretçileri hayran bırakıyor. Caminin inşa edildiği tarih de bu kitabede yer alıyor.
Caminin mihrabı tek parça mermer taşı ve çeşitli süslemeleri ve mukarnes işlemelerin ortasında bir kitabe ile o dönemin mimari sanatının en güzel örneklerinden birini sunuyor.
Caminin Sahib Zaman –s– minberi ise Maksure eyvanının mihrabının yanında tarihi mazisi ile önem arz ediyor. Bu enfes minber ceviz ve armut ağacından ve münebbet işleme ile ve hiç bir çivi kullanılmaksızın Gacar şahı Fethali döneminin ünlü münebbet ustası üstad Muhammed Neccar Horasani tarafından yapılmıştır. Sahib Zaman –s– minberi miladi 1907 yılında ise merhum üstad Haydar Niknam Gülpaygani tarafından restore edildi.
Goherşad camiinin yüksek kubbesi Maksure eyvanı üzerinde binanın azametine daha da azamet katıyor. Kubbenin yüksekliği yaklaşık 41 metre ve iki kaplamasının arasında kalan boşluk ise 10 metre kadardır. Kubbenin dış yüzeyi tuğlalar ve Küfi hattı ile yazılan bir kitabe ile süslenmiştir. Bu eyvanın iki tarafında her biri 43 metre yüksekliğinde olan iki minare yer alıyor ve her minarenin üzerinde bazı kitabeler göze çarpıyor.
Goherşad camiinin avlusu 2800 metrekare kadardır. Esas binanın yüzölçümü ise 9400 metrekaredir. Caminin binası 8 büyük eyvan ve 7 şebistandan oluşuyor. Maksure eyvanının ardında kalan kubbenin alanı tek katlı şebistanları ile beraber caminin çeşitli bölümlerini birbirine bağlıyor. Güney eyvanı Maksure eyvanı olarak anılırken, Kuzey eyvanı da Dar-ül Siyade eyvanı olarak anılıyor. Doğu eyvanı İtikaf ve Batı eyvanı ise Şeyh Bahaeddin eyvanı adı ile anılıyor.
Caminin inşaatına emreden Goherşad sultanın adı, Dar-ül Siyade evyanında muarrak fayans üzerine ve Süls hattı ile sarı renkte yazılmıştır. Bu eyvan ayrıca çok güzel muarrak işleme ile süslenmiş ve giriş bölümünde Gacarlar dönemine aite gümüş bir pencere yer almaktadır.
Goherşad camiinin Doğu ve Batı eyvanları ise seçkin muarrak işlemeleri ve Süls hattı ile yazılan kitabeleri ile camii İmam Humeyni –ks– revakı ve Şeyh Bahaeddin çıkmazına bağlıyor.
Bu cami zaman sürecinde çeşitli insani ve doğal etkenler yüzünden büyük hasarlara uğradı. Örneğin miladi 1673 yılında yaşanan bir deprem sırasında cami ciddi hasara uğradı, fakat depremin ardından yeniden onarıldı. Cami bir kez da miladi 1912 yılında Rus’ların bombardımının ardından yeniden restore edildi. Bombardımanda caminin kubbesi ve eyvanları yıkılmıştı.
Goherşad camiinin kubbesi, Maksure eyvanı ve yine Doğu ve Batı eyvanları 1921 yılında bir kez daha temelli bir şekilde restore edildi.
 
Ziyaretçi sayısı:534
 
Yorumunuz
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
...