News
2/24/2015  
Kutsal zarih

 
Kutsal zarih

Birinci zarih; Safevi ahşap zarih

Birinci zarih, ahşaptan yapılan ve altın ve gümüşle süslenen bir zarihti. Bu zarih 10. Yüzyılın ortalarına aittir ve Safeviler döneminde kameri 957 yılında yapıldı ve mezarda bulunan sandığın üzerine yerleştirildi. Bu zarihi çevresinde yer alan kitabelerde İnsan suresi Süls hattıyla yazılmış ve zarihin girişi üzerindeki altın levha üzerine yazılan kitabede zarihin mazisi ve yerleştirilmesi şöyle anlatılmıştı: Velayet şahının kulu Tahmasb Bin İsmail Safevi’nin saltanatı döneminde bu mübarek mübarek zarih bu kutsal mekana yerleştirildi. Yıl: kameri 957.

İkinci zarih; Naderi Negin Nişan zarihi

İkinci zarih, Negin Nişan adı ile ün yapan mücevher süslü çelikten zarihtir ve kameri 1160 yılında kutsal Rezevi türbeye hibe edilmiş ve yerleştirilmiştir. Bu zarih, Efşar hanedanının kralı Nadır’ın torunu Rıza Kulu Mirza’nın oğlu Şahroh Mirza tarafından vakfedildi.
Hali hazırda kutsal türbenin bodrumunda bulunan Negin Nişan zarihi çelikten yapılmış, gövdesi ve parmaklıkları yakut ve zümrüt taşlarıyla süslenmiş iki bin kubbe zarihi süslemektedir.
İkinci zarih imamın mezarını 260 yıl korudu. Bu zarih ilkin mezarın üzerinde ve üçüncü zarihin altında ve daha sonraları da dördüncü zarihin altında yer alıyordu. Zarih hş. 1379 yılında ve beşinci zarih yerleştirilirken türbenin bodrumuna taşındı ve İmam’ın –s– nurani merazı üzerine yerleştirildi ve böylece zarihi vakfeden kişinin de vasiyeti yerine getirilmiş oldu.
Zarihin girişinin üzerindeki kitabede Nastalik hattı ile şu cümle yer alıyor:
Sultan Nader Şah Şahroh Şah El-Hüseyni El-Musevi El-Safevi Bahadır Han bu mukaddes mübarek zarihi ve dört köşesinde yer alan mücevher süslü kubbelerini Rahman olan Allah’ın inayeti ve bu toprakları koruyan türbenin ziyaretçilerinin yardımıyla yerleştirmeye muvaffak oldu. Yıl: kameri 1160.

Üçüncü zarih; Gacar çelik zarih

Üçüncü zarih, çelikten yapılmış 3*4 metre ebadında ve yaklaşık 2 metre yüksekliğinde sade bir zarihtir. Zarih Gacarlar dönemine aittir ve Gacar şahı Fethali’nin saltanatı döneminde kameri 1238 yılında mutahhar türbede Negin Nişan zarihinin üzerine yerleştirildi. Bu zarih de mücevher süslü altın hilal ve küre ile süslenmiştir ve mübarek ayağın alt tarafında, Gacar şahı Fethali’nin hibe ettiği mücevher süslü kapının yanına yerleştirilmişti.Bu mümtaz ve değerli kapı şimdi mutahhar türbenin Batı eyvanında özel bir kapta yer almaktadır.
Üçüncü zarih bir süre sonra temellerinin çürümesi ve direklerinin gevşemesi yüzünden hş. 1338’de kaldırılarak müzeye taşındı ve yerine dördüncü zarih, ikinci zarih olan Negin Nişan zarihi üzerine yerleştirildi.

Dördüncü zarih; Süt ve Şeker zarihi

Dördüncü zarih “Süt ve Şeker” adıyla ün yapan altından ve gümüşten bir zarihtir. Bu zarih hş. 1338’te üçüncü zarih kaldırılarak müzeye taşındıktan sonra Negin Nişan zarihi üzerine yerleştirildi. Dördüncü zarih ünlü zanaatkar üsdad merhum Seyyid Ebul Hasan Hafıziyan’ın gözetiminde merhum Hac Muhammed Tagi Zufen ve diğer bazı İsfahanlı zanaatkar ve üstad tarafından tasarlanarak yapımı gerçekleşti.
Dördüncü zarihin yaklaşık 4 metre boyu, 3.6 metre eni ve 3.9 metre yüksekliği vardır. Zarihin 14 masumun –s– adına 14 perceresi vardır ve yaklaşık 7 ton ağırlığındadır. Zarihin kenarlarına Yasin suresi Suls hattı ile altından bir levha üzerine ve ünlü hattat Fezaili İsfahani tarafından yazılmış ve zarihin dört bir yanını saran ikinci kitabede de İnsan suresi Suls hattı ile yazılmıştır.
Zarihin çevresine altın işlemeli 44 gümüş yaprak yine 44 gümüş vazo içinde çok güzel bir şekilde yerleştirilmiştir. Bundan başka ilahi hasane adlardan 44’ü Suls hattı ile ve Hac Şeyh Ahmet Zencani adlı hattatın kalemi ile lacivert mina üzerine ve rengarenk çiçekleriyle kabarma altın harflerle yazılmış ve mutahhar zarihi süslemiştir.
Zarihin çatısı ise altın ve gümüş işlemeli levhalarla kaplıdır. Çatının iç kısmında bir kitabede lacivert bir zemin üzerine beyaz renkle ve Suls hattı ile bir ayet yer almakta ve aynı kitabede bu ayet Kufi hattı ile altın harflerle yazılmış ve “لله الاسماء الحسنی فادعوه بها” ibaresi yer almaktadır.

Beşinci zarih; Güneş zarihi

Eski zarihin ömrü üzerinden 42 yıl geçmesi ve çevresindeki şebekelerin ve zarihin altın ve gümüş kaplamaların yıpranmasının ardından beşinci zarihin yerleştirilmesi kaçınılmaz hale geldi. Bu yüzden kutsal Rezevi türbesi yeni zarihin tasarım ve yapımına başladı. Bu çalışma mukaddes İslam Cumhuriyeti nizamı döneminin en parlak icraatından biriydi ve kutsal türbenin çevresinin restorasyonu ve genişletme çalışmalarına paralel olarak yürütüldü.
Hş. 1372 yılında kutsal Rezevi türbenin yetkililerinin talimatı üzerine yeni zarihin yapımı için ön çalışmalar ve incelemeler başladı. Bunun üzerine İran’ın ünlü ustaları tarafından bir çok plan sunuldu ve sonunda zarihi tasarlama onuru İran’ın seçkin zanaatkarlarından üstad Ferşçiyan’a nasip oldu.
Yeni zarihin planı seçildikten sonra ve ülkenin diğer ünlü tasarımcıları ve zanaatkarlarının işbirliği ile yeni zarihin yapım çalışması İmam Rıza –s– türbesinin çevresini genişletme ve imar kurumu icra heyetinin gözetiminde başladı.
Beşinci zarih demir, çelik ve ceviz ağacından oluşan bir karışımla hazırlandı ve kaplamaları için de altın ve gümüş kullanıldı. Bu arada projenin sanatsal boyutu da uygulanmaya başladı ve sanatsal mimari simgileri ve sembolleri ile harikulade bir görüntü arz edecek şekilde ve kutsal Rezevi türbesinin eski binalarıyla uyum içinde hazırlandı.
Yeni zarih yedi yıl süren sürekli çalışmaların ardından oldukça yüksek kalitede ve 12 ton ağırlığında ve 4.78*3.73 metre ebadında ve 3.96 metre boyutunda hazırlanarak yerleştirildi.
Zarihin dış evresi mübarek Yasin ve İnsan sureleri ve Suls hattı ile altın ve gümüş harflerle süslendi. Zarihin dört yanında 14 masumun –s– simgesi olarak 14 pencere ve beş ve sekiz yapraklı çiçek motifleri de Beş Tayyibi ve Allah’ın Sekizinci Hücceti’nin simgesi olarak yer aldı. Zarihin günebakan (ayçiçeği) çiçekleri motifi ise Şems-ul Şumus lakabını simgeliyor.
Zarihin duvarları ve çatısı ise üstad Ferşçiyan’ın hazırladığı tasarımlara göre Allah’ın adları ve hatem sanatı ile çok güzel bir şekilde ve üstad Keşti Araye Şirazi ve arkadaşları tarafından uygulandı.
Sonunda dördüncü zarihi kaldırma ve yeni zarihi yerleştirme operasyonu hş. 1379 yılında ve türbenin tozunu silme merasiminden sonra başladı ve 50 gün süren gece gündüzlü bir çalışmanın ardından sona erdi.
En son Kurban bayramına denk gelen hş. 1379 yılının son ayının 16. gününde İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei ve kutsal Rezevi türbesinin mütevellisi Ayetullah Vaiz Tebesi’nin katıldığı törenle beşinci zarih görücüye çıktı.
 
 
Ziyaretçi sayısı:359
 
Yorumunuz
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
...